Het standaardantwoord is 3 liter per persoon per dag. Dat is het advies van de Nederlandse overheid via denkvooruit.nl en wordt ondersteund door drinkwaterbedrijven zoals Evides en Vitens. Het is een goed startpunt. Maar het laat een aantal factoren buiten beschouwing die voor jouw huishouden weleens bepalend kunnen zijn: huisdieren, warme zomers, medische behoeften en of je een appartement hebt of een grote woning. Deze gids werkt de berekening stap voor stap door.
Waar komt het advies van 3 liter vandaan?
De 3 liter per persoon per dag is gebaseerd op twee componenten: ongeveer 2 liter voor drinken en 1 liter voor basisbehoeften zoals hygiëne en het bereiden van voedsel. Een gezonde volwassene in een gematigd klimaat heeft per dag ongeveer 1,5 tot 2 liter vocht nodig uit dranken en voeding samen.
Het getal is een minimum, geen streefwaarde. Het gaat uit van weinig lichamelijke activiteit, een normaal binnenklimaat en geen bijzondere omstandigheden. Zie het als de ondergrens.
De Rijksoverheid adviseert via denkvooruit.nl om minimaal een voorraad voor 72 uur aan te leggen. Een week is realistischer voor verstoringen die langer duren dan de eerste noodhulp-respons. Twee weken is een solide buffer voor grotere incidenten zoals langdurige stroomstoringen of overstromingen.
Speciale aandacht voor appartementen
Eén factor die in generieke adviezen vaak ontbreekt, is het verschil tussen een appartement en een grondgebonden woning. In appartementencomplexen pompt een hydrofoor het water omhoog vanuit de hoofdleiding. Bij een stroomstoring valt die pomp uit, en daarmee ook de waterdruk in je appartement, ook als de drinkwaterlevering aan de wijk zelf intact is.
Woon je in een appartement op de tweede verdieping of hoger, dan is jouw risico op wateruitval bij een stroomstoring groter dan voor bewoners van een eengezinswoning. Reken bij appartement gebruik op een hogere noodwatervoorraad, of zorg in elk geval dat je 72-uur-minimum volledig afgedekt is voordat je begint op te bouwen naar een week of meer.
Wat verhoogt jouw dagelijkse waterbehoefte?
Diverse factoren kunnen ervoor zorgen dat 3 liter per persoon per dag niet voldoende is. Loop deze lijst door en pas je berekening aan waar nodig.
Warm weer
Tijdens een warme zomer kan de waterbehoefte aanzienlijk stijgen. Bij hoge temperaturen en inspanning kan die behoefte verdubbelen. Plan je voor een zomers noodscenario of een hittegolf, reken dan op 4 tot 5 liter per persoon per dag voor drinken alleen.
Lichamelijke inspanning
Als een noodsituatie fysieke arbeid vereist, zoals het verplaatsen van spullen, opruimen na een overstroming of lopen bij evacuatie, neemt de vochtbehoefte sterk toe. Het advies van 3 liter gaat uit van een rustige dag binnenshuis.
Kinderen
Kinderen drinken minder dan volwassenen, maar zijn gevoeliger voor uitdroging. Voor planningsdoeleinden geldt de 3-liter-norm nog steeds per persoon, waarbij jongere kinderen minder drinken maar het resterende water nodig is voor hygiëne en voeding.
Borstvoeding
Vrouwen die borstvoeding geven, hebben aanzienlijk meer vocht nodig. Reken op minimaal een halve liter extra per dag bovenop het standaardadvies.
Medicijnen en medische aandoeningen
Sommige medicijnen vereisen een hogere vochtinname. Heeft iemand in je huishouden een aandoening die de hydratatie beïnvloedt, check dan de zorgrichtlijnen en pas je berekening naar boven aan.
Huisdieren
Huisdieren worden vaak vergeten in de berekening. Een middelgrote hond heeft ongeveer anderhalve liter per dag nodig. Een kat heeft minder nodig, zo’n halve liter. Tel dit los op bij je totaal zodat het niet ten koste gaat van de drinkwatervoorraad voor mensen.
De berekening: hoeveel liter heeft jouw huishouden nodig?
Gebruik deze eenvoudige formule voor je eigen situatie.
Dagelijkse behoefte: aantal personen x 3 liter (of 4 tot 5 liter bij warm weer of inspanning)
Voorraad voor 3 dagen: dagelijkse behoefte x 3
Voorraad voor 1 week: dagelijkse behoefte x 7
Voorraad voor 2 weken: dagelijkse behoefte x 14
| Huishouden | 3 dagen min. | 1 week doel | 2 weken doel | Opmerkingen |
| 1 persoon | 9 liter | 21 liter | 42 liter | Standaard, gematigd klimaat |
| 2 personen | 18 liter | 42 liter | 84 liter | Gemiddeld huishouden |
| 4 personen | 36 liter | 84 liter | 168 liter | Gezin van vier |
| + 1 hond (middelgroot) | + 4,5 liter | + 10,5 liter | + 21 liter | Schatting middelgrote hond |
| + 1 kat | + 1,5 liter | + 3,5 liter | + 7 liter | Schatting volwassen kat |
| Appartement (geen kraan bij uitval) | dubbele voorraad | dubbele voorraad | dubbele voorraad | Hydrofoor valt uit bij stroomstoring |
Alle hoeveelheden afgerond op hele liters. Huisdierschatting gebaseerd op middelgrote hond (10 tot 20 kg). Appartement kolom geldt bij hydrofooruitval door stroomstoring.
Voor een gezin van vier personen in een gematigd klimaat kom je voor twee weken op 168 liter. Dat is het equivalent van twee 75-liter watertonnen, of zeven standaard jerrycans van 25 liter.
Hoe lang is opgeslagen water houdbaar?
Commercieel gebotteld water heeft een houdbaarheidsdatum op de verpakking. Die datum geldt voor de verpakking, niet voor het water zelf. Plastic kan bij warmte of direct zonlicht stoffen afgeven over tijd. Het water zelf bederft niet biologisch als het bij het inzegelen schoon was.
Voor water dat je zelf opslaat in voedselgeschikte containers hangt de praktische houdbaarheid af van het materiaal, de bewaaromstandigheden en of je het water hebt behandeld voor het afsluiten. Een realistisch rotatieinterval is elke zes tot twaalf maanden. Bewaar containers op een koele, donkere plek, weg van direct zonlicht, temperatuurwisselingen en chemicaliën zoals schoonmaakmiddelen.
Geschikte containers
- HDPE-plastic containers met voedselkeurmerk (herkenbaar aan recyclingnummer 2) zijn de standaardkeuze voor thuisopslag
- Roestvrij staal is duurzaam en geeft geen stoffen af, maar is zwaarder en duurder
- Glas is veilig maar onpraktisch op schaal door gewicht en breukgevoeligheid
- Vermijd containers die eerder gebruikt zijn voor melk, sap of schoonmaakmiddelen, want resten bevorderen bacteriegroei
- Gewone PET-drinkflessen van 1,5 of 2 liter zijn bruikbaar voor kortdurende opslag als ze grondig schoongemaakt zijn, al zijn speciale containers betrouwbaarder
Containers die je beter kunt vermijden
- Melkpakken en sapflessen, ook na wassen: resten eiwitten en suikers bevorderen bacteriegroei
- Containers zonder voedselkeurmerk
- Containers die eerder in contact zijn geweest met niet-voedingsmiddelen
Thuis blijven of evacueren: twee verschillende berekeningen
Je wateropslagstrategie hangt af van of je van plan bent thuis te blijven of te vertrekken.
Thuisblijven (shelter-in-place)
Als je thuis blijft, kun je grotere hoeveelheden opslaan. Hier zijn een-week- en twee-weken-voorraden realistisch haalbaar. Grote containers, stapelbare jerrycans of een waterton zijn dan de juiste keuze. Het doel is genoeg opgeslagen water om de verstoring te overbruggen zonder te hoeven rantsoeneren.
Evacueren
Als je snel weg moet, is draagbaarheid belangrijker dan volume. Een 72-uur-vluchttas moet genoeg water bevatten voor drie dagen, 9 liter per persoon, in containers die je kunt dragen. Daarna plan je wateropname via bronnen onderweg of neem je een draagbaar waterfilter mee.
Stap voor stap een watervoorraad opbouwen
Je hoeft niet in één keer 168 liter water te kopen. Een geleidelijke aanpak is praktischer en voorkomt een grote eenmalige uitgave.
- Begin met 3 dagen. Een paar grote PET-flessen of een kleine jerrycan per persoon brengt je snel naar het absolute minimum.
- Breid maandelijks uit. Door bij elke boodschappenronde één extra container te kopen, bouw je je voorraad gestaag op zonder hoge eenmalige kosten.
- Stel een rotatieherinnering in. Schrijf de vuldatum op elke container en stel een herinnering in om elke zes maanden te roteren.
- Werk toe naar een week, dan twee weken. Als je drie dagen gedekt hebt, breidt je uit naar een week. De meeste huishoudens bereiken een twee-weken-voorraad binnen een paar maanden in een rustig tempo.
Wat als je opgeslagen water op is?
Voor verstoringen die langer duren dan je voorraad, is weten hoe je water uit andere bronnen kunt behandelen de volgende laag van voorbereiding. Kraanwater dat besmet is geraakt, opgevangen regenwater of water uit een natuurlijke bron kan veilig worden gemaakt door koken, chemische behandeling of filtratie.
Dit onderwerp verdient een eigen artikel. De korte versie: koken is de meest betrouwbare methode voor het doden van biologische verontreinigingen. Waterzuiveringstabletten zijn compact en handig voor een vluchttas. Een kwalitatief draagbaar filter is de beste optie als je water gedurende meerdere dagen herhaaldelijk moet behandelen.
Snel overzicht: wateropslag per huishoudentype
Gebruik dit overzicht als planningsreferentie.
- 1 persoon, 3 dagen: 9 liter
- 1 persoon, 1 week: 21 liter
- 2 personen, 1 week: 42 liter
- 4 personen, 2 weken: 168 liter
- Extra per hond (middelgroot): 1,5 liter per dag
- Appartement: hogere prioriteit voor minimale 72-uur-voorraad door kans op hydrofooruitval
Begin met wat haalbaar is. Drie dagen water in huis hebben is beter dan een plan om twee weken op te slaan dat er nooit van komt. Bouw daarna op in een tempo dat bij jouw huishouden past.